VAWNGZO THURUK

VAWNGZO THURUK

“Siampuii nu, tukthuan ei a hun tawh mai dawn a,khawnge maw Siampuii hi le,nula ve lem zingah chu chen chen len tur emaw ni ngai le” Pu Siamhleia chuan a ti chuar chuar a. “Tui kan nei lo e mai ka zu kal leh ang e a ti a, a vawi thum nan a kal leh a nih kha, a lo thleng tep tawh ang” tiin a nupui Kungi chuan mei chhawm mawlh mawlh chungin a chhang a.

Pu Siamhleia hi Vawngzo mualkil upa, Lalin a rinber te zing ami a ni a, a nupui Pi Kungi hi a nulat laia nula hmeltha hmingthang a ni ve a,fa ah an tluan loh avangin Siampuii chauh hi an neihchhun a ni tawh. Vawngzo mawitu ti ngata an sawi, nula hmeltha tak a ni nghe nghe. “Khawnge, a nih alo hawn ah mi han au mai ula,Rualkhuma pa ka han kawm teh ang” tih pahin Pu Siamhleia chu a chhuak a. “A lo thleng tep anga sin maw aw” a nupuiin a tih pawh chu a chhang tawh lem lo.

(Vawngzo khua hi khua a kai a nih hma chuan thlanvawng hmun a ni thin a, Lalpa Mangluran khua a kaipui hnu khan a khaw hmingah Vawngzo tih an pu ta a ni. khaw lian angreng tak in 300 chuang zet,khaw thleng rem tak mai, tui tlan tha, ram chang tha tak a ni a. Lalpa Manglura chuan Fapa pathum leh fanu pakhat a nei a, a fapa upa ber Mangchhuana..hmeltha leh huaisen tak mai chu, kum khat liamta mai khan a chakai khawrh thi-a chhar a ni a. A that tu hriat a ni lo. A dawt tu Rualkhuma chu tlangval lian nelh nawlh,hang lam lek lek, hmelchhe lemlo tak, huaisen tak a ni a, A pa thlamuanna ber a ni bawk. A pathumna Sairenga chu phungzawl hmang, mi pangngai pha chiahlo a ni thung.

Lal Manglura fa tlum ber leh a fanu neihchhun, Ngurpari chu kan sawi tak Pu Siamhleia fanu Siampuii nen khan thian tha tak an ni) “Ka pa Siam ilo leng a ni maw, hawh thingpui sen ka lum ang che” tiin Lalfanu Nguri chuan Pu Siamhleia zing leng chu a lo chiauau a. “A ngai love ngurpui, tukthuan ei a hun dawn twh si a, ka in lo mai ang e, Siampuii zing tuichawi a rei deuh e ka tia, nghah pahin ka rawn dak mai mai a nia.”

“A nih tak chu a, mahse ka pa siam, tuikhur atang chuan ka lo haw chauh si a, Siamthiani ka hmu hauh lo nia” mak tih hmel takin Nguri chuan a ti a. “Khawiah emaw a kal peng a niang, kha I pa Siama i ti mangang dawn alawm,thingpui sen chu han lum tawh, kan lo lem ange” Lalpa chuan a lo ti ve churh churh a. Pu Siama rilru chu a nuamlo ru fu na a, a awmdanah a ti lang lem lova.

Chutiang chuan fehrehsan hunah pawh Siampuii tuichawi chu a lo hawn tak si loh ah chuan, Pu Siamhleia te nupa mangang chuan zawn mai an rilruk ta a, midang erawh an la pum buai lem lo. Tuikhur chu an thleng thla a,an fanu hmel reng hmuh tur a awmlo. An han au vak vak thin, chhawntu a awm bawk silo. Khua ah an kir leh a, an fanu kawm thin awma an ngaih te chu an zawt chhuak vek a. Tumahin ka hmu e an ti bawk si lo, Khawtlang chu an pun ta ringawt mai a.

Siampuii bo thu chuan khua a deng chhuak hneh hma hle a, a zawng tur chuan ram lama liam hman tawh te pawh an in ko haw hlawm a, an veng mawitu, nula hmeltha,nunnem leh fel tak chu an zawng ta sung sung mai a.
A hma kum lawka lal fapa Mangchhuana thi-a an chharna chhak hmawng kung lian takah chuan Vawngzo nula hmeltha Siampuii chu ama hnamin a lo inkhai zan mai a nih chu!!! Saruak ngal ngat leh nghalin…a thawmhnaw leh a tuium phurh te chu fel fai takin a em ah a dah thlap a, a in khaina hmawng thing bul lam ngheng chuan a tung thlap lawi si. Mak ti lo fa an awm lova, a la thla turin tlangval an chechang thei hek lo. Mipa biangah meuh mittui a luang a ni.

Hetianga Siampuii a bo lai hian, a ngaihzawng lal fapa Rualkhuma chu ram riakin khuaah a awm lova, a bialnu bo thu hrilh tura rawlthar zuk kal te chuan an hmuh mai loh avangin, ‘Pasaltha ngang a nia,sa kah tur zawngin a ramvak a niang e, silai a keng bawk si a’ tiin an hawnsan ta kha a ni a.Tunah Siampuii a heti leh ta si nen, Rualkhuma ko tur chuan val upa ten mi an tir leh ta a. Siampuii nu chu a tap bang theilo. Rualkhuma lo lut te chu a lo tah khum bawk bawk a. “Ka fanu..ka neihchhun,vawngzo mawitu ka Siamhmeltha..hei i u Ruala pawh a lo hawng asin, eng ti zia a heng thil ti mai nge maw i nih le, kan duat tawk lo che em ni. Hlim tein emaw i chhuah ka tia, i lo hawn dan hi ka hrethiam lo a ni, ka enchimloh te..” a ti vawng vawng a. Pu Siamhleia erawh chu a ngawi tlat a, biak tawng theih pawh a nilo. A hmel han en mai pawh chuan thinrim lutuk hmel a pu a ni.

Rualkhuma, pasaltha tia an sawi meuh pawh chu Siampuii ruang bulah chuan a mittui a tla ve zung zung mai. “Siampui, a va mak em,ngahnge maw ka lo hawn hun tal mi lo nghah loh le, hlim takin fanau maltluan kan chawi dun dawn emaw ka tia sin, heti mai hi maw lo ni zawk a,” a ti ve luam luam a. Tiang chuan nula hmeltha Siampuii ruang chu a khaw pum in ui em em in an thlah liam ta a ni.

“Thuamthian, en teh Siampuii thla kha a hrang niin an sawi a,i lo hre ve tawh emaw” tiin Dari chuan a thiannu thing ek lai chu a en ha a. “Hria e mawle, a thih zan te khan an archhiara ar lu zawng zawng a bung rum e an tia lawm” tiin thuami chuan a chhang a. “Tuikhur kal te hi ka hlau ru vek tawh, an sawi nasa mai si a. Ku Ruala pawh hi a tibuai thin an tia sin. “Siampuii thih atang khan zan a mu te hi a au leh tuar thin’ ka u Liana pawn a tia sin. ku Ruala lah hian mi rawn rim fo leh nghal a. Amah te hi ka tih ru vek nia” dari chuan a ti leh a. “Tih ah chuan a thih dan kha a pangngai lo em alawm, an sawi ruk dan chuan a rukin sawn a pai a, Rualkhuma kha a puh dawn ngawt mai a, a fa a lo ni ikhaw si law, an tualthu a chhe ta deuh ni awm a ni. Kha vanga inawkhlum ta mai ni in an sawi. Siampuii kha rin aiin alo lepchiah ni awm a ni” Thuami chuan a lo ti ve leh a. An phur te chu tanin, muangchanga haw pah chuan an titi zawm zel a.
* . “nula hmeltha leh fel tiin kan lo tluk loh en thin kha a nia,a lo chutih ruk vang lek chu a nih chu tiraw. En teh hmanzanah pawh zawlbuka tlangval mu kha tu tih hriatlohin a tawng chiam mai a, an harh a pawna an va chhuak chu Ku Rualkhuma hian tu emaw a lo hau mawlh mawlh a. ‘Kalbo rawh,hetah tih tur i nei ve tawh lo’ a lo ti e an ti a. Mei enga an han in en chian chuan thisen tharlam tak tak an lo kai vek e, an ti asin. Ka u Liana hi zawlbukah a riak ve bakah,tun hnu hian Ku Rualkhuma hian a kawm ta fo a, sawi tur a hre hnem lutuk” Dari chuan a ti mawlh mawlh a.
(Dari hi nula ngo zet mai, hmeltha tak nilo mah se, a ngo em avanga sawi hlawh tak a ni a. A u ten pasal an nei zo tawh a, amah leh a u Liana erawh an la nula tlangval thung. Siampuii damlai atang tawh khan Rualkhuma hi arukin a lo ngaizawng ve thin. Mahse Siampuii kha el phakah a ngai lova, an thih tak hnu hian Rualkhuma khawhar hnemtu nih a tum ruh hle a,a nih pawh a ni ta reng bawk. Nula fingvar tak nilo mah se,a sual hran lo)

Pu Siamhleia zing leng chuan miin a fanu an sawidan thenkhat chu a hria a, rilru na takin inah a hawng a,tapchhak karin a thu ngawi reng a. Ni e, a fanu Siampuii thla chu a hrang niin an sawi alawm. A khua chuan an titi ber a ni, nunauin tuikhur kal an hreh phah a, zanah zun zunga chhuah an hlau a..ram riak ten thawm an hre fo bawk niin an sawi. Pu Siamhleia chu a rilru a na a ni. A fanu thla nia an sawi chu tak tak ni se, thu tamtak zawh duh a nei a. Kha thihna kha,a duh vang renga ti ah a ngai ve tlat lo; thuruk chu a awm a ni. “Pa-a, Siampuii-pa tia a nupuiin a koh pawh chu a lo hre lawk lo nghe nghe. “Siampuii-nu i pem mai teh ang, heti khawpa ka fanu a mualphona khua ah hian chen ka chak hlawl love” a ti chhuak phawng mai a. Tap pur chungin “Pain i tih chu ka hnial lo, mahse Siampuii sulhnu zawng zawng han mangtha zawng a har dawn tak si a” tiin a nupui chuan a chhang a.

“Ngurpui, i pa Siama hi a va reh ve mawle, i zu ko dawn em ni, hei i u Rualkhuman Dari saw nupuiah ka duh e a tia. I pa Siama te kan rawn ve loh zawngin, Siampuii kan thlah liam na a la rei lo lulai si a” tiin Lalpa Manglura chuan a fanu chu a tir a. ‘Ka pa, a va mak awm ve..ka u chuan a ti tak zet maw. Ka thiani mitmu em pawh a la keh awm si lova” tiin Nguri chuan hrilhhai hmel zetin a pa chu a en a. “A,mipa in ka duh e a tih a hnu,sawi vak ngaihna pawh va awm suh. I pa Siama chu zu ko tawh khai, titi pui ka duh e ” tih pahin Lalpa chuan a vaibel ek chu a khawng thla mual mual a. “Ruala nu,meiling mi han lak teh” tiin a au zui lung lung bawk a.

Ngurin Siampuii te in a zu thlen chuan kawngka a lo inkhar thiap a. A rilru te te chuan “Ka pa Siama te chu an rilru a na awm mang e. Thiani mitmu em pawh a la keh awm si lo, mite lah hian a hrang e an ti fo va, an rilru a nat sa awm tehlul nen hian” a ti neuh neuh a. “Leikapuiah chuan dingin an au a, chhawn tu an awm mai si lo,kawngkhar chu an kai a,awlsam takin a in hawng mai a, a luh hman hma in a u Rualkhuma chu a rawn lang hlawl mai a. ‘Ngurpui kha enge i tih dawn’ tih leh inchhunga luh chu a rual a, a nauin a chhan pawh chu a nghak hman lo. “E khai Ngurpui, tlan la ka pate han ko teh..hei a tha lo tawp mai” a ti ta chul mai. “enge ni a ” ti a Ngurpuiin inchhung an lut ve chu, Karei a thil hmuh chuan a rap lutuk. Te teng tung leh tap chunga tlanchhuah chu a rual a, a hmuh apiang hnenah chuan ‘tlan rawh u, a rapthlak lutuk” a ti chel chul a.

“Ka pa lo tlan ru ka pa Siama te nupa kha an thi a nia” tia Nguri mangang au chu Lalpa chuan mak a ti kher mai. Hrilhhai takin a upa, a ngainat em em te in lam chu a pan ve ta a. Pu Siamhleia te nupa chuan an bungraw neih ang zawng zawng chu kal chhuahpui mai theih awm hian an lo rem fel diam a. An mutbu chauh chu buhzemin a hliah chinah inphah in tah chuan an nupa in an lo mu dun rial a. An hrawk chu eng emaw a na taka reh ang hian, a duk deuh riah ve ve a ni.

Manglura chuan mak a ti tak zet. “Siampuii pa engti zia nge maw ni ta ngai le” a ti tlawk tlawk mai a ni. “Ka pa pasaltha ka inti ve thin a, ral leh sahrang hma ah ka zam i hre ngai hek lovang. Mahse ka zam ve ta, pasaltha ka ni ta lo a niang e” tiin buhzem ngheng a ngawi renga lo thu Rualkhuma chu a lo tawng chhuak a. Mipui rawn pungkhawm te chuan amah chu an en thup mai a, “Khatia Ngurpuii kal thla ka hmuh khan a hma ah midang kal ve awm tlat a hriatna ka nei a. Ka han en chik deuh a Siampuii ngei niin ka hmu ta mai a” mipui chu an ri ta huk a. Lalpa chuan “ngawi rih teh u,Rualkhum sawi zawm rawh” a han ti a, an ngawi leh ta a. “Tichuan Ngurpuii chu ka zui ta a, mak ka tih em avangin ka au mai lova,kawngkhar a hawn tak chiah khan Siampuii chu inchhungah a lut lai ka hmu a. Keimah ngeiin fiah ka duh avangin Ngurpuii kha ka luh khalh ta a ni. Siampuii ngeiin a nu leh pa a lo rek lai chu ka va hmu a. Thil a fel dawn lova hria in Ngurpuii kha rawn ko tur che u in ka rawn tir a. Enge tia Ngurpuii a rawn luh khan Ka Pa Siama te nupa chu an thi fel hman tawh tih ka hria. Mitkhap-kar-lovah Siampuii chu a bo ta daih a. Pasaltha ka ni lawm ni tiin ka inti huai chawp a..rapthlak taka nui thawm ka hre zui leh si a. Ka mitvai a ni lo; Siampuii thiltih ngei a ni” tiin a kun ngaih a. Mipui chu an ngawi thuap a..nu hovin an fate an kuah bet chial a, an pasalte an phen a. “Mahni nu leh pa that duh khawpa sual maw Siampuii thlarau chu a lo nih le. Amah vanga a nu leh pa ten zahna an hmachhawn nasat tehlul vei nen! Khawnge kei hi Manglura ka ni lawm ni, thla mai mai te zawng ka hlau therte love. Rualkhum, nang pawh pasaltha, ka fapa ini lawm ni,i thla ka hual ang a, nupui nei ang che. Tun chinah tu mahin Siampuii hming hi lam tawh suh u. Siamhleia erawh ka upa mi zahawm a ni a,zah takin kan vui tur a ni ” tiin Lalpa chu a in hrosa nasa mai a. Chumi ni la la chuan Siampuii nu leh pa te chu vuiliam an ni a, Lal thupek angin an in chu thiah nghal niin an bungraw neih ang te pawh halral nghal a ni ta bawk.

Chung thil thlen hnu chuan Siampuii thla a hrang tih awihlo fa an awm tawh lova. Rualkhuma chu an khawngaih in, Siampuii a theihnghilh nan nupui nei thuai se tih chu khaw mipui ngaihdan a ni ta a. Rualkhuma nau Nguri erawh chuan a u chu a haw tak zet a,biak pawh a be duh ta lo. A ngainat em em a thiannu kha,mi sawi anga rapthlak ah a ngai ve thei lova, thildang inthup a awm a ring tlat a ni.
Siampuii erawh nula hmeltha leh nunnem, nui mawi tak thin kha; tenawm taka tlangval ngai, a fa pa pawh hriatloh vanga inawkhlum ta leh, a thih hnu pawha khawtlang tih khawpa thla hrang nasa, mahni nu leh pa ngei pawh a thla in a tihbuai a a thah tak, amah hmangaihtu Rualkhuma lah nun nuam hmang thei lova siamtu ah mitinin an ngai ta. Khaw thenawm, khual khua thlengin a thang a, an vua leh vang te ngei pawhin Vawngzo chu an pemsan darh zo ta a ni.

Chutihlai chuan Rualkhuma pawh in nupui a nei tawh a. Dari chu thla hnih em pawh a la mo tling lo tih ah chuan zankhat chu mumang mak tak mai a nei ta a. A mumang ah chuan Siampuii a lo hmu a. “Dari, nungdama awm i duh chuan tlanchhe rawh” tiin bengbeh khing lehlam hi a lo pe a. Chu bengbeh chu a han en chiang a. A pasal Rualkhuma bengbeh niin a hria a, mak ti taka Siampuii a thlir mek lai chuan a thangharh ta mai a. Ui bauh chuah chuah leh ralkhata hauhuk hram raih raih thawm chu a mumang nen chuan inzawm hle in a hria a. A thlanfim te chuan a bual huh zuih mai. Bangawng atang chuan thla eng zung chu a rawn lut raih a, mihring hlimthla niawm tak a hmuh avang chuan bangawng chu an bih kher a. Pawn luhkapui ah chuan nula saruak ngal ngata thu hi a va hmu ta mai a, a hlau lutuk chu a khur sai hlawk hlawk a, a te ngam silo,a pasal lah chu a ram mu daih si. Khumah chuan pawnpuiin a in lukhup a, muhil ngam tawh lovin a khur tlaivar ta zak a.

Rualkhuma pawh chumi zan chuan, chhun lama an kah hliam tawh sazuk pachal ki hreu ru mai hnu chu a chhui zui a. A kalpui tlangval te erawh chu an bukah an sa kah sa chu repin meipui an chhep hluah thung a. Rualkhuma erawh chuan “ka sazuk hliam kha a hla lovang, sih hnaiah khuan ka zu chang ang e. Ti khan ka rei ta deuh a nih leh lo mu mai ula” tiin a kalsan a. Sazuk chhuah hun nghak chuan thingzar rem deuh a bel a. Thla chu a eng no nghulh mai a, a ral lehlam rawhung ah chuan hauhuk a hualreu raih raih bawk a. Sih chu a chankhan atangin a lang chiang hle mai a, chutih lai chuan thawk leh khatah thli a rawn thaw vuk a, a tla thelh nghe nghe a. Thla eng chu engin emaw a hliah nge ni a thim deuh thut bawk a. Van lam an hawi chho chu pasaltha meuh pawh in a rap ngang a ni. Thla a hmu lo, Siampuii hmel a han hmu thung! A tla thum thla dawt a. Thawh mai an tum a, mahse sih ah chuan nula saruak ngal ngata awm hian a lo hnungchhawn a. A silai a chuh vat a “Pasaltha Rualkhuma, mihrang sahrang hlau lo ka nih hi” tiin an inhrosa a, silai chu a hmet puak thuai bawk a. Nula chu a fuh hauh lo; zawi muangin a rawn inher a, a farnu Nguri hmel chiah a ni. Mak ti leh hlau taka a en lai chuan “Vawngzo thuruk” Siampuii aw ngei maiin a tih chu fiah takin a hria a. Rapawm leh rapthlak takin a nuih zui bawk a, a farnu Nguri hmel chu Siampuii hmelah a lo inthlak a. A thihni a an hmuh ang chiah khan a ni…saruak ngal ngatin! Rualkhuma chuan a en ngam tawh lo. Pasaltha a inti ngam tawh hek lo. maimitchhingin nui ri uar uar zawn nia a rin lamah chuan a silai chu a hmet puak leh dawt a, nui ri chu a tawp chuang lo! Amah chu rawn hnaih zelin a beng bulah chuan Vawngzo thuruk a rawn ti nawn leh ni hian a hria a. Tlangval rawn tawng nak nak thawm ah chuan chawp chilh in nui ri chu a reh ta a. “Ku rual, kha i kap fuh em” tiin tlangval pakhat chuan a darah a rawn beng thak a. Rualkhuma chu a phu zawk nghe nghe. Eng dang sawi lovin, “i hawng ang u,a dik dawn lo tawp mai” a ti a. Tlangval te pawh chuan thil diklo a awm ngei tih hria in Rualkhuma,a tlakna avanga a malpui ruh na bawk si chu an kaihkuah a, a zan a zan in an in ak hawng ta a ni.

Lal inah ve thung chuan, “Ka nu tho rawh u, Ngurpuii saw luhka ah saruakin a thu a nia” tiin Sairenga, mi ang zan lo,Rualkhuma nau chuan a nu chu a sawi harh a. “Engah maw, khawnge i u Dari. Ruala-pa tho teh. Hawh awi a va mak awm ve” tih pahin Lalnu chu a thova. An thawmah chuan Dari pawh chu a lo tho ve nghal a. A hlauh em avangin amah in a tho ngam lo kha a ni a. “Enge ni chel chul, zing karah te in phul hluai mai” tih chuar chuar pahin Lalpa pawh chu alo tho ve bawk a. Luhkapui sangah chuan Nguri chu saruakin a lo thu a. A nu chuan puana khuh mawlh mawlh pahin kaihluh a tum mek a. Dari leh Sairenga chu kawngka vuanin an lo ding a. Dari chu a khur nasa hle bawk a. “Eng in ti nge maw ni hlawm le, Ngurpui engtizia a nula a pumpa khatia awm nge i nih” vin takin Lalpa chuan a ti a. A fanu a harhfim lo tih hriat reng chu inchhungah kai lut in khumah chuan an mut a. “Vawngzo thuruk” tia phun mawlh mawlh chungin Nguri chu a muhil zui nghal a. Lalpa meuh pawh chuan a ngaihna a hrelo a ni.

Dari rilru chu a buai takzet a. A mumang te, zan a bangawng atanga a hmuh nula kha Nguri hi a lo nih chuan, eng vanga hetia awm nge a nih tih te chu a ngaihtuah a, ei rel thei pawh an awm lo. Chutih mek lai chuan Rualkhuma chu tlangval in an rawn kuah lut bawk a. “Awi, u rual engtizia nge”tiin Dari chu a tap pur tawh mai a. “A, ka chankhan thlan a fuh lova, ka tlasual alawm mawle” tiin Rualkhuma chuan a tawng thlamuan na a, Lalpa chuan a fapa hmela thlabar leh hlau hmel chu a hmuh hmaih hauh lo. “Min lo va chhuahsan rih teh u” tiin tlangval ho chu a hrilh a. Dari chuan zan lama a mang leh Nguri awmdan chu a sawi mawlh mawlh a. Chutih lai chuan khuma mu Nguri chu a rawn thu chhuak hlawl a. A u Ruala chu kawkin a nui nghek nghek a. “vawngzo thuruk” tiin a te chul a, a mu leh ta mai a. Rualkhuma hmela zam na nasa tak lo lang chu hmuh hmaih chi rual a ni lo. An thawm a bengchheng bawk nen; duhlo teh mahse thenawm khawveng te chuan an hre ta thova. Kar lovah Dari mumang te, tlangval hovin Rualkhuma an hmuh dan leh an kuah haw thu te, Nguri awmdan te chu a tlangthang ta thuai reng a. Siampuii thla thil tih zelah puh in khaw mipui te chuan an rap em em tawh a. ‘Kan la mang zo mai dawn’ tiin thenkhat an pem thul nen. Lalpa mangang chuan a fanu chu thawi turin bawlpu a ko thul; Rualkhuma thla a hual thul; eng an ang tak tak thei si lova, Nguri sailo nula hmeltha, fel bawk si chu mi-a a ni ta ringawt a. A u Rualkhuma chu a haw em em bawk a. Zanah te chuan tlan chhuakin Siampuii te inhmun hluiah khan a zu tap rawih rawih mai thin a, a hre phak tan zawng rapawm tak a ni. Vawngzo chu a ngui a, Lal-In in ngainat a hlawh tawh hek lo. Dari lah chu a mo zui ngam tawh lova, an in lamah a hawng ringawt mai bawk a. Rualkhuma lah chu a tual lim ngai ta hek lova, Lal-in boruak chu rit tak a ni.

Nguri chu a buaipui awm zual zel avang in tlangval hovin an men pui thin a. Engmah ei hek lo,a taksa te chu a cher riak tawh a, nula hmeltha pawh a ang tawh lo. Zankhat chu a ngai te bawkin a u ruala chu kawkin a nui leh nghek a, “Rualkhum, thudik chu puang rawh, ‘Vawngzo thuruk’ chu sawi rawh” a ti leh tuar tuar a. Tiang hian zan tin a u chu a ti thin. Rualkhuma lah chuan engmah a sawi duh ngai silo. Lalpa thinrim tih ngaihna hrelo chuan “Rualkhum, pasaltha i inti a ni lawm ni. Eng thuruk nge i vawn a, heti em em a kan chhungkua in kan tuar le! I nau nun pawh hlut lo tur khawp thil pawi i khawih em ni, khawnge keiman kan sawitir teh ang che” tiin a fapa chu chem in a tin ta uaih mai a. Chutah Rualkhuma chuan lo beng perin “khawnge,kan mihur nu saw kan kap hlum law law ang e’ tih leh bang laia silai chu chuh a rual a. Tlangval te chuan lo dan tum mahse a kap hman ta thova. Nguri a kap tur chu a nau Sairengan lo dangin, Sairenga- mi pawi pawh sawi ngailo chu a chal darah tak a kap ta siah mai. Ka pawh chhawn lohvin a thi chu a ni ta mai a. Lalnu tap bawk, Nguri lo rak tial ruan ruan bawk,Rualkhuma chu a khur ta ngawt ngawt a. Nguri chuan riat nawk nawk chungin a u chu eng in emaw a vawm ri fawk mai a.

An thawm hria chuan mipui, a khawnawt deuhthaw in an lo pung hluai tawh a. Dari pawh a lo kal ve a, inchhungah chuan a lut ve mek a. Ngurin a u a vawmna an han en chiang chu saiha bengbeh khing a lo ni a. Dari chu a lo te thawt a, “kha bengbeh kha a ni ka mumanga Siampuiin min pek kha,” a ti chul a. Lalpa chuan, “Rualkhum,hei chu i u mangchhuana bengbeh kha a nih hi. Ka hai lo, a thih khan a beng leh lamah chauh bengbeh a beh a. A beng lehlam kha a peh a nih kha,thudik sawi rawh, pha eih suh,a hruiah satha la senin ka zam hnan sak a, ka hai love” tlang hrek hrawk in a ti ta a. Rualkhuma chu tawng tur pawh a awm lo, a ngawi tlat a. “A sawi ngam lo a nih kha,keiman kan sawi ang e” tiin khuma damlo buai reng mi-a a an ngaih Nguri chu felfai takin a lo tawng chhuak ta a. Mak ti takin an thlir thap a. Sairenga ruang let reng pawh chu kil khatah chuan puanin an khuh a, Lalnu leh Lalpa tih loh chuan an kil lem lo. Ti hian Nguri chuan a sawi ta a

“Kei hi, in hlauh leh in tih,mahni nu leh pa ngei that a in puh, falak pai vanga mualpho hlauva inawkhlum ta nia in ngaih Siampuii kha ka ni e (mipui chu an ri deuh huk a,mak ti in an chek tlawk tlawk hlawm a) In awih emaw awih lo emaw,Vawngzo thuruk hailan a nih theih nan he taksa hi ka hmang a ni. (chutih lai chuan Rualkhuma chu tlanchhuah tumin a tal phat a, mahse tlangval hovin an dawm bet a,an phuar hlawm chawt chawt a) Ni e kha bengbeh kha U Mangchhuana ta ngei a nih kha! Rualkhum..i U inring lo lai i thah ni khan he bengbeh hi a beng pawt pehin la kherlo la chu e, ka hrechhuak hauh lovang che–” (Lalpa thinrim lutuk chu a chek tlawk tlawk a,mipui chu mak ti takin an ka hau hlawm a) “Ni e Rualkhuma hian min ngaizawng a, mahse U Mangchhuana kha ka hmangaih a ni tih a hrechhuak ta si a, a that ta a nih kha. U Manga tualthih tak hnu khan Rualkhuma ka rinhlelhna hi a reh thei lova, ka ngaizawng der ta a ni.
Fiahna ka hmu thei si lova. khami ni- ka ruang in hmuh ni khan, ka tui vawi thum na tur tuikhur ka zu thleng chu, ka um te ka thal khat zova, mi an reh em avangin ka lung a leng hle a. U manga thihna hmunah khan thingsemim tla chhar paha zu kal mai mai ka rilruk ta a. Ka tuium pawh hnutchiah lovin,thuampui kawng lamah ka haw kual ang tiin ka chhuk thla ta a. Ka thlen hma deuh chuan Ruala hian, ka ruang in hmuhna thing bul kha a lo lai hi ka hmu ta a. Pawh ta mai lo chuan biru in ka en ta reng a. U Manga bengbeh kha la chhuakin a bengah te a teh kual vel hnu chuan ka lam hawi zawngin a rawn vawm chho ta mai a. A tirah chuan u manga bengbeh a ni tih ka hre hauh lo. Mahse ka chhar a,kan tuaifai chu, ka rinhlelhna dik zia ka hre ta a ni.
*. Hmanhmawh takin ka tuium chhungah chuan ka thun a. Haw leh tuma ka inher lai tak chu Ruala hian mi rawn hmu ta si a. Tichuan a tualthah thu ka hre tawh a, Lal ka hrilh dawn tiin ka vau ta a. “Bengbeh kha khawiah nge i dah tiin ka thawmhnaw te chu a pawt phelh a. A hmuh tak si loh ah chuan a thinrim in min rek hlum zet a, inawkhlum angin min lantir ta a nih kha” (a thusawi lai chu a tawp a, a mittui a luang ngiai ngiai a).
Rualkhum, ka thla lemah chang a, ka thih zana kan arlu i thuai chhum te, Zawlbuka tlangval ho hmeithai vawk no that a, a thisen i theh te, Nuho leh nula tuichawi in an hmuh atan a, thisen i lo tih buak kual te kha ka hai lo asin. Ka thlahrang anga lantir i tum kha i hlawhtling a. Ka nu leh pa kha that leh lo la chu, ka ngaidam tur che hi a nia” a ti a.

Tumah chu tawng thei an awm tawh lova, Rualkhuma lam chu mak ti takin an en thap hlawm a. Siampuii an lo rin chhiat dan te,an lo sawichhiat na zawng zawng te chu an zakin an inchhir hle a ni. “Mi dawihzep pa, ka fapa ti a chhal che pawh ka zak mang e. Zingvawnzawlah i u chu engtin nge ka hmuh ngam ang a. Siamhleia te nupa pawh engtin nge ka hmachhawn tak ang! Pawnfen feng tlak i ni ” tiin Lalpa chu a kun tlawk tlawk a. “Siampuii nu leh pa i thah dan chu nangmah ngeiin han sawi ta che” tih leh a fapa an phuar hlawm tlat chu thut rem tirin, a silai roh tak mai chuan a tin ta run mai a.
Rualkhuma chuan aw tham tuak in ti hian a sawi ta a.

“Pu Siama kha mifing tak a ni a. Siampuii thih atang reng khan min lawmlo tih ka hria. Min lawmloh chhan kha awmin ka ring tlat a. Tichuan ka u Mangchhuana bengbeh kha a hmu tih ka hre ta a. Dari nupuia neih ka tum lai mek khan, tlang kam atangin pem an tum tih ka hre ta a. An pem hnu ah engtin emaw ka pa hi a hrilh mai ka hlau si a. Vartianah an inah lutin bengbeh chu laksak ka tum a,mahse an ni kha chhuak turin an lo in peih vek tawh si a. Ngaihtuahna thar ka nei ta a, ‘ti hian that mai i la, an bungrua pawh halral tir dan ngaihtuah ila, Siampuii thlahrang thiltih a ni tiin khaw mite ka bum ang a’ tiin. Tichuan Siampuii nu zunram thiar kha ka lo chang a, ka rekhlum zet a, chumi hnuah Pu Siama inring lo lai kha ka bitum leh ta a ni. Tichuan, an pawnpui tel tawh hnu kha phelhin ka mut dun tir ta a. Zing takah ka pa hnenah khan Dari hnena palai tirh ka duh thu leh, Ka Pa Siama ko tura Ngurpuii tir turin ka ti ta a ni. Ni e, ka dawtsawi kha tu te mai pawh khan in ring vek a,an bungrua te halral a nih lai khan bengbeh kha ka zawng a,ka hmu mai lova………..min ngaidam rawh u, ka dik lo a ni” a ti ta a.

Chutih lai chuan khum atang chuan “Bengbeh chu sumah khan ka Pa in a chhinhnan a ni. Chu chu Thian Nguri hian a hmu a, a ringhlel che a. Mahse i pa a hrilh mai ngam si lova..i thah ve mai a hlau nen. A thul mawngah a dah ta reng a. Inchhirna pakhatmah i neihloh avangin ti hian Vawngzo thuruk chu ka rawn puan a tul ta a nih hi” tiin Siampuii, Nguri taksa hawh tu chuan a lo sawi zawm a……

Silai puak dawt thawm leh Rualkhuma let thla tawp chu a rual thawthang a ni. Lalpa Manglura chuan “heti em a min mualpho tu zawng dam tlak a ni love. Khaw mi te u,min dem lo a niang chu kan Vawngzo khawpui zawng chenna tlak a ni ta lo ve! Ralah ka nau Saithanglura Khua Samthang pan ta ula, he Vawngzo thuruk rual hian kei in Lal tlinglo zet hi min han nghilh ang che u. Tin Siampui,i chungah leh in chhungkaw chungah thupa ka chawi e. Pialral ah Mangchhuana chuan a nau pawnfen feng tlak chauh a mawi hi lo ngaidam mawlh rawh se. A hmangaihna che avangin a mit a del zo a ni si. I thian Nguri erawh thlah zalen ta che” a han ti dup dup a.
Chu veleh thil eng tak vanlam hawia thlawk chhuak fua chu khaw mipui te chuan an hmu a,”chhawihfa a thlawk e” tiin an phun sap sap hlawm a.

Rualkhuma ruang leh Sairenga ruang chu a zan la la chuan an phum nghal a. Nguri pawh a buai a reh chawpchilh ve mai a. Mahse thil thleng erawh engmah hriat a nei ve lo thung.

‘Tiang chuan a ni, a hun laia khaw lian leh nuam tak Vawngzo khua chu a lo thamral tak ni! Nau rual hlim tualchai ri hriat tur a awm tawh lova, tlaitla lenkawl hnim riai hnuaia losul hawng in zui diah diah te leh ran rual haw kawi diah te pawh hmuh tur a awm tawh hek lo. Lal Manglura khaw mite chuan an Lal duhdan angin tlang hrang chuanin an pem kawi ta nguah nguah a. An Lalpa te chhung kal ve ta lo chuan an rilru a kap in, an ngui nghiai hlawm a. Thuruk rapthlak tak in phum na khua an chhuahsan chu kawng lehlamah chuan an zalen ta a ni. Thudik hailan ni tawh mah se, nunau thlabarna reh tik ni awm lo tur chu hmun him zawk a bul tanpui aia tha a awm thei dawn em ni? Vawngzo thuruk chu an tan thawnthu anga hriatreng ni zawk mai rawh se….

Tumahin Lal Manglura te chhungkaw chungah chuan enge thleng zui an hre lova. Nguri nula hmeltha tak te kha engtin nge a nun zui lah hria an awm hek lo. Vawngzo atanga chhuak te chu Vawngzo ah an kir leh tawh ngai lova. Mahse Upa zawk ten nunhlui sawia an ti ti khawm chang chuan, “Thla bial zanah Vawngzo khaw hlui kha a lan chian theihna atangin han ral thlir ila, in ram ding ri re leh lungdawh thing riap te chu tlangval lian thelh thawlh te,Pa Sa tha nget ngawt Vakul chang tawn te, Nula leh tlangval in hmangaih awm taka inkai rial te leh nula khawhar hmel tak, mahni chauha kal kual thin te, Lal in hlui rawp tawh zeta tlangval chawm buang mai leh nu upa lam deuh lunglen hmel taka thu vauh vauh te an in hmuh chhawk fo thin e” an tih chu!

About Mizo Archive

I'm the one who collect the best writings of Mizos
This entry was posted in Uncategorized and tagged , . Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s