RAMTHAR KHAWTLANGIN LALMUANKIMI IN AN KALHSAK

Lunglei Ramthar vengah zu zawrh vangin In kalhsak.
In kalhsak naah Magistrate te an tel.
In kalhsak hi a kristian chiah em?

June 6, 2017 khan Lunglei Ramthara Zu zuar Lalmuankim In chu Ramthar khawtlang hruaitute Tala-in an kalhsak.

Hetianga Lalmuankimi In an kalhsak nachhan hi Warning an pek hnu leh intiamkamna fel tak a hnuchhiah hnua dan a bawhchhiat leh vang a ni.

Kawngka kalhsak a nih hma hian an In kawtah inkhawm tawite hman a ni a, F. Lalzawmliana VC member in inkhawm a kaihruai a, an khawtlangin hetianga hmalak a ngai leh thin chu pawi a tih thu a sawi. Khawtlang hruaitu hrang hrangin hetiang hian Lalmuankimi In kalh a tul chungchangah thu tawi an sawi.

VDP Treasurer LH Chungnunga: Nikum December ni 12 khan Lalmuankimi hian Zu a zawrh tawh loh tur thu leh Jail-a thawn lova ngaidam turin min ngen a, mahse a sim lova, Kumin May ni 28 khan Bond meuh sign-in a intiam leh a, mahse a sim duh chuang lova, vawi-inah ama cho chhuahah a awk ta a ni.

VC Member R. Lalnuntluangi
– Vawiina In kan kalhsak tur MKi te hi Zu zuar tawh lo turin kan ngen fova, amaherawhchu, awmzia a nei lo, vawiina hetianga All NGO ten hma an la hi VC ten a tawp thlengin kan thlawp tlat a, kan veng chhungah hian tunah Permit nei lova Zu zuar mi sawm chuang an awm a, Zu zuar an tam avangin kan vengchhungah nunau an ralti a, In rawk leh sualna chi hrang hrang a tam phah a, hetianga hmalak a ni hian veng chhung a tihthianghlim phah ngei kan beisei a, veng mipuite ruihhlo do kawnga tangrual zel turin a chah.

YMA Vice President KH. Laldinliana – Muankimi te hi vawi eng emawzat man an ni tawh a, vawiinah an in-tiam angin hetiang dinhmun hi an thlen a tul ta a ni. Hetiang dinhmuna an ding hian anmahniah rah tha chhuahin Pathian hriatna nena an lo kir leh ngei kan beisei a, All NGO hmalakna hi kan thlawp tlat a ni.

JH Chhawnkunga MUP- Ruihhlo avangin kan tu leh faten chhiatna leh zahna an tawk thin a, vawiina hetianga All NGO in hma an la hi kan thlawp tlat a ni.

MHIP Veng chhak President H. Liantluangi-
Vawiina hetiang thil tih a ngai ta hi a lung-chhiatthlak a, In kan kalhsak chhungte hian inhmuhchhuah nan hmang se kan duh hle a ni.MHIP Vengthlang President Zopari – Kan veng chhunga ruihhlo chawlut thinte hian veng an tiralmuang lova, Ramthara ruihhlo lalut thin leh lachhuak thinten simna thinlung an put phah kan beisei, All NGO hmalakna kan thlawp tlat e.

Consumer Association President T. Lalthianghlima-
Zu zuarte hi Indirect-a mi nunna latu an nih avangin a pawi kan ti hle a, All NGO hmalakna hi kan thlawp tlat a ni. Black-a thil zawrh hi danin a khap a, chuvang chuan vawiina hetianga khaw-tlang huapa thil tih ngai a awm hi hun lo kal zel turah awm tawh lo se kan ti. Tin, Zu chauh ni lo, veng chhunga Black Market emaw MRP ni lova thil zuar tam lutuk hi Consumer hruaituten kan hria a, kan mit an tikham hle.

Hemi hnu hian YMA Treasurer Vanlalhruaia`n Tala-in Lalmuankimi te In hi tiamchin awm lovin a kalhsak ta a ni.

In kalhsak inkhawmah hian Magistrate leh Police te pawh an tel a ni.

           Source – Vulmawi

Advertisements
Aside | Posted on by | Tagged , , , | Leave a comment

HAZARD-A’N SEASON THAR BUL A TAN VE THEI DAWN LO: Francis Da Gunner

Chelsea chuan thuchhuah siamin an star player inhliam Eden Hazard chu thla thum chhung a chawlh a ngai dawn tih an sawi. “Belgian national team training neihnaa ke rek ti tliak Eden Hazard chu hlawhtling taka zai zawh a ni ta. Thla thum hnu velah training nei turin a lo let leh theih kan beisei”, tiin thuchhuah an siam.

Hazard pawn twitter lamah a thlalak pholangin : “Ka ngal/ke rek an zai-ah engkim a tha vek a, tunah chuan that lam kawng ka zawh chho tan e. Ka chak leh zual sauh ang. In mi thlawpnaah ka lawm tak zet e”, tiin caption a siam ve bawk.

English premier league 2017-18 hi August ni 12- a tan tura tih a ni.

Aside | Posted on by | Tagged , | Leave a comment

HPC CUP AH KA RILRU A NA–Rinfela Khiangte(Coach, Thiltlang VC Football Team)

Hpc cup 2017 ah referee an fair lo ?
HPC cup ah Thiltlang rilru a na.

HPC Cup Kum tina awm thin chu 2017 ah pawh a awm leh ngei beiseiin Thiltlang VC Team te chuan theihtawpin CHAMPION ngei tumin kan inbuatsaih ve a. Thiltlang atanga Lunglei kal tur hian One Way ah Sumo Fare hi Rs 170/- a ni a. Team han nih ve takah chuan mi 20 bawr vel kan lo ni a, Sumo 1 ah kan len loh avangin Sumo 2 Hman a ngai a, kawng lakah kan rilte alo tam ve thin si a, vawi 1 khel tur hian Rs 6000/- te kan seng thin. Kan Pool ah hian Team 5 lai kan awm sia, Pool Match khelh ringawt pawh 4 kan nei a, insen so a na duh khawp mai.

Ka han sawi duh zawk taka chu – Vawiin (June 5) Dar 11am khan Lunglawn VC Team nen kan inkhel a. Vanneihthlak takin 1st Half ah hian 2-0 in hma kan hruai ve hlauh mai a. Kan chak loh chuan 2nd Round kan lut thei si lova, kan innghah ve na Players te ah harsatna a awm avanga an khelh theih loh avangin thi leh thau pawlh tak meuh meuhin kan bei a. Kan chak hlauh chuan 2nd Round ah chuan kan kim ve thei tawh anga, kan champion hlauh maithei a ni tiin theihtawp kan chhuah a.

Mahse, hma kan han hruai tak chinah chuan Referee thutlukna siam chu a mak ta viau zel mai a. Ka naute hi inkhelh hma in, ‘Referee thutlukna siamah a diklo a nih chuan Captain leh Keimah (Coach) in kan Complain ang a, midang in engmah sawi loh tur’ ka tih avangin sawisel ve chak em em a awmin min lo thlir thin a, ka lainat thin khawp mai. Mahse a khelhah kan hneh chuan min ham tla chuang lovang ka tih tlat avangin ka Complain buai duh lo chho zel a.

Players te khap daitu ber an Manager ber pawh chu Thutlukna mak tak an awm tak awn awn ah chuan insum a har ka ti chho ta hle mai a. 2-0 in hma kan la hruai a, kan Striker C. Lalmalsawma Jersey No. 17 chuan Field laihawl velah Lunglawn lamin min lo bawh huk laia Ball lo chhuak chu changin a tlanpui a, Defender chuan a lo kalh tlu ta a. Referee chuan hamin kan Captain Tv. K. Lalremruata chu a va tlanphei ve bawk a.

Kan Captain va tlanphei chu a hnung lam atangin Referee hma lawkah chuan an thehtlu ta thuai mai a, vawi 2 vel an chhuih zui bawk a. ‘Red Card a pe ngei dawn e’ ti a kan lo thlir lai chuan a pe ta hauh lo mai! Yellow Card erawh chu chu a pe ve.

Direct Red Card hi eng tik huna pek tur nge tih hi chu a mi nawlpui hian kan hai lo. Chu ball thi a pawh chu Referee chuan a kuta kengin lehlam pawl lamah min la pet tir zui nia mawle…. Eng ang thutlukna nge ni ngai!!! A mak ka tiin ka thinrim hi ka puakkeh lo chauh a ni.

“Hei chu a ni em em tawh love” tiin 4th Referee ah Complain ka han tum a, a ni lah chuan inkhel a lo hnungchhawn hmiah mai si a, thilthleng engmah a hre si lo. ‘Kan chan hian Mai an chan pawh a tluk dawn lo a nih hi’ ka ti vawng vawng a.

A hnu lawkah awm ang lo deuhin Penalty kan chawi ta!!! An pet Goal ta ngei a, kan naute rilru na lutuk hmel ka hmuh khan ka thinlung hi a na a, theihtawp chhuaha ka han fuih leh ngial pawhin an thathona tur khawpin ka fuih thei tawh lo. Keimah ngei pawh chu fuih phur ngai mek khawpa beidawng leh thinrim ka ni si a.

Penalty an pet Goal hnu lawk hian Offside phar loh avanga Ball kal zelah kan lamah chuan a Goal leh ta mai a, ka rilru na lutuk hi ka thinlung hi a rum a ni.

Lunglawn VC Team lamte thatho zel leh kan naute rilru beidawn lai chuan sawiselna tur awm miah lovin an pet Goal leh ta a. 3 – 2 in kan chaklo chu a ni zui ta mai a, sawi tur a vang duh khawp mai. Kan sawiin awm zia a awm bawk si lova.

2017 HPC Cup khel tur hian Thiltlang VC Team te hian kan Ball Boot leh Mawza balte sufaiin kan lo kal tawp a ni lova. A kalna man leh senso a to si a, kan Jersey a hlui tawh si a tiin a thar kan tuak a. Mi thahnemngaite hnenah Donation kan khawn a, Lei kan laia, Dai kan sam a, chung sum tlingkhawmte chuan Motor kan lo hmanga kan lo kal a sin. Kawng lakah pawh puarkhawp pawh ei ngam lovin thingpui dawrah kan chawla, chung kan thawhrimna leh kan inpekna te chu mual laia hamrik hamtute leh a sira lo endik pui tute ban vai dan mak tak chuan engmah lo maiah a chantir ta si a. Tunge rilru nalo awm ang…

Kha’ng kan lo kal a, Thuamluia Muala Ball kan lo pet theih nan khan kan thlantui hi engzat nge far a, Nu leh Pate mitmei kawi vawi engzat nge kan hmuh min hriatpui a mi?

Lunglei khaw pawn kan nih avangin Referee te hian min tan rawh se ka ti reng reng lo. Dik takin, lai takin hamin phar rawh se, hei hi District Level Football inelna a ni. Tlai inkhelhna mai mai a nilo. Kan tan chuan a Level hi a sang ve a sin.

Kan chhehvel khuate chu HPC CUP khel tur hian an kal duh tawh lova, keini erawh chu phur takin kan la kal zel a. Heti khawp hian tunah pawh kan rilru a na a, kan beidawng a, mahse 2018 ah HPC in buatsaih leh a, min lo sawm ve leh anih chuan kan lo tel ve leh ang. Football khelh hi nuam kan ti a, kan tui bawk a, chu hunah chuan 1st Round ah em chuan kan tla tawh lo ang chu maw?

A tawp ber nan chuan hun rei tawh tak atanga HPC CUP 2017 Champion tuma kan lo inbuatsaihna chu thawnthu angin a thamral ta a. Mahse, khang kan thlantui luang leh thi leh thau pawlha kan beihnate chuan Hamrik hamtu leh a sira lo vai tute thutlukna maksak tak takte avang khan a thlawnin a luangral lova, tumruhna leh chakna min pe zawk dawn si a. 2018 HPC CUP AH KAN LO COME BACK ANG… Lunglei khawpawn hamin min lo ham leh dawn nia. Mahse,hamtlak theihloh khopa khawng tha in lo thawhchhuah erawh kan tum ve tawh thung ang.

          Rinfela Khiangte

Retold by : Kiddy Vanchhawng    

Aside | Posted on by | Tagged , | Leave a comment

PARVACHAWM KHUA LALRUOTMAWI TUIVAI LUIA TLA RUANG HMUH A NI

Parvachawm khua Lalruotmawi Dt 29.5.2017 a Daido leh Chiahpui khaw in kar Tuivaia tla chu nimin june 4 khan hmuh a ni.

Lalrutmawii ruang zawn hna hi Parvachawm, Daido, Phuaibuang leh Tlangdung VC te’n hmalak dan tur an rel hova. Tlangnuam, Khawlian, Phullen, Zawngin, Suangpuilawn leh Phuaibuang khuate ruang zawngin Tuivaiah an riak lut a.

Nimin zing dar 5:30 vel khan Khawlian ho ruiahna buk zawnah ruang ni awm tak tuiin a len hi an hmu a, T-Shirt sen ni awm tak a lan avangin ring vaklo chungin an um ta a, an um hnai tial tial a, zing dar 7:15-ah chuan litengsawlah hnawlin a lo ti khawmuang a, ruang ngei a ni tih an hre thei ta a ni. Lalruoatmawi ruang hi a la him tha viau a, T.Shirt sen a lo la ha a, pheikhawk lehlam a lo la bun bawk.


A ruang hmutu te

Ruang hi Khawlianah luhpui a ni a, chuta tangin Tlangnuamah, Daidoah luh puiin Daidoah hian helai tlangdung khuaten Parvachawm lam pan turin an thlah liam leh ta a, nimin tlai dar 5 khan Parvachawm lam panpuia ni.

Author :    

Aside | Posted on by | Tagged , , | Leave a comment

MI 1-IN SILAI 3 NEI THEI : DC

Mi pakhat silai neih theih zat.
Silai license nun chhung.
Silai license renew hun.

Aizawl Deputy Commissioner Office a Arms Branchin a tarlan danin mi pakhatin dan angin silai pathum a nei thei.

Aizawl Deputy Commissioner Office in a tarlan danin mi pakhatin dan angin silai license pakhat a nei thei a, hemi hnuaiah hian silai pathum a nei thei. Silai license hi DC office a Arms Branch a dil theih a nih thu sawiin Aizawl DC thawktute chuan mi kum 21 chin chung lam court case nei lai ni lo ten an dil thei thu an sawi a, “Mahni invenhimna atan leh huan lo ram venhimna atana hman turin miin a dil thei,” tiin an sawi bawk.

Aizawl DC thawktute chuan silai licence chu kum 3 chhunga dam thu leh renew leh zel theih a nih thu an sawi a, civil mite chuan Non Prohibited Bore – revolver/pistol (NPB), Rifle (NPB) leh SBBL/DBBL an neih theih thu an sawi bawk. Mi malin ama thuin a silai kawl lai siam danglam chu danin a phal lo tih sawiin silai license chu hralh chhawn pawh phal a nih loh thu leh licence neitu lo chuan silai hman phal a nih loh thu an sawi bawk.

Source: Zalen

Aside | Posted on by | Tagged , | Leave a comment

TERRORIST-TEN LONDON BRIDGE LEH BOROUGH MARKET AN BEI: MI 7 THIIN HLIAM 48 AN AWM

Inrinni zan (Asia-ah vawiin) dar 10pm (local time)-ah Islamic Terrorist 3 te chuan Van motor hmangin London Bridge bula mihring kalna (pedestrian) chu 50kmph a chil pheiin, a tawpah an motor atanga lo zuang chhuakin Barough Market lun laia Weekend hmang paha Bars leh Restaurants vela chawei paha TV atanga weekend inkhel entu lo thu nghuk mipuite chu chemte hriam takin a rem rem an vit phei mawlh mawlh a, mi 7 an vithlum a, hliam 48 te chu hospital-ah enkawl mek an ni. Hliam 21 te hi an na hle.

Hetianga terrorist te chet pheina hmun hi Stoney Street-a Brinda, El Pastor, Roast and Black & Blue bar pheiah a ni. Hliam zingah hian French 4 leh Canadian 1 an tel. He thil thleng hi Russian President Putin, French President Macron, US President Trump, German Chancellor Angela Merkel leh khawvel ram hruaitu dangten an dem thu leh thite tawrhpuina thusawiin, “Firfiaka chetna do rawn” a tul thu an sawi hlawm a ni.

London Police-ten hetiang thil thlen hnu 8min ah emergency call an dawn angin an rawn hual nghal a, Islamist Terrorist 3 te hi Wheatsheaf Pub bulah an kaphlum ta a ni. Terrorist te hian black vest in thuamin, bomb pai angin an inlantir a, mahse, a lem mai a lo ni. He thil thleng vangin rinhlelh thilah mi 12 chu East London-ah man an ni.

UK hian firfiaka beihna chu karhnih liamta maiah, Manchester Arena hmunah US singer Ariana Grande concert neihnaah lo tuar tawhin mi 22 an thi a; 59 na takin an hliam a ni. PM Thersa May chuan, “A tawk zo zai ta (enough is enough), dan khirh leh khauh zawka lek kawh a hun ta” a ti. London-a thil thleng hi khawvel chanchinbu lianten an headline deuh vek a ni.

Kum 2 kalta chhungin Islamist Terrorist hoten Nice, Paris, Brussels leh Berlin khawpuite an lo bei tawh bawk a ni

Author : Ct Lalrinawma    

Aside | Posted on by | Tagged , | Leave a comment

KA THLAHRANG HMUH KHA (True story)..by Zova Aineh

Pawnto rualah chuan a ruh chang pâwl kan ni ve tawh, nula rìm êm chu kan la ngam lo deuh. Chutih lai chuan kan vêngah Electric current kan la nei lo va. Thla êng kan làwm țhin hle. Thla a êna kan dam phawt chuan kan pawnto ngei bawk țhin. Kan in hi ka pawntopui țhinte in aia a han chhak fàl deuh avângin mahni chauha hawn a ngai țhin a. Ka hlaulêm lo.

Zan khat chu kan pawnto kan tui deuh nge ni, dâr 10:00 dâwnah kan țîn a. Zan dang ang bawkin kan in lam panin hmanhmawh takin ka zai chho leh rât rât a. Kan mitthla thiam theih nân kan in awm dân ka’n sawi hmasa ang e. Kan in hi a chung dî, a bang dâp a ni a. Kaițên (verandah ang deuh, mau pum phah) han chuan kai hnuah sumhmun (verandah chhûngkhung ang deuh) a awm leh a. Kan kaițèn hmawr ațang chuan huan hungna pal a awm nghal a. Huanpal chhûng lam hi a awih bung deuh bawk a.

THLAHRANG CHU:
Thla chu chhûmin a hliah deuh avângin fiah lo ruaia êngin, chhûn lei vâk a awm deuh chiai chiai bawk a. Hlam 20 dâwn vêla kan in ka thlen hma chuan kan kaițèn ațanga tawng hnih vêl leka hlaah chuan, huan pal chhûng lamah ni maiin ka hria, mi pakhat hi a lo ding zar mai a. Mi pakhat ding mai mai hlau rual chu ka ni tawh lo. Mahse, ka hmu chiah chu ka zai lai ka tàwp chawt a, ka ke pên pawh a tàwp ve nghâl chawt a, ka mi hmuh chu mi pakhat satliah a ni tlat lo.

A dàr a zuihin, a kum pial pet a. A nghâwng chu a têt phû lovin a sei thung a. A lu mawlh kha… a taksa leh a nghâwngphû lovin a lian a, a chhîp lah chu a zâwl dûrhin ka hmu tlat a. A dar pharh ai mahin a lu kha a lian zâwkin ka hria. Huan pal hmâwr leh a koki chu a inzâwl tâwk vêl avangin a nghâwng leh a lû chu huanpal hmâwr chung lamah a lawr zuah mai a. Kan huan chhûng awm dan ka hre chiang a. Huanpal bul leiseh chin ațanga huan chhûng lamah a awih bung deuh vut avângin huanpal nghêng chata rawn din chhuah chu mi pangngai tân chuan tha pêk fê pawhin han tih theih rual a ni lo. Chu bâkah chutiang taka rawn ding lawr thei tûr chuan feet 7 vêl tala sâng nih a ngai ang. Heng hi ka hmuh phat ațangin ka suangtuah thiam nghâl avângin ka mi hmuh chu mihring pangngai a ni hauh lo tih ka hria, ka tiril a fan tlat. THLAHRANG a ni chiangin ka hria.

Han lêt leh mai ka rilrûk nghâl a. Mahse, lêt leh tûrin ka hnungchhawn ngam mai hauh lo. Ka dinna ațang chuan kahan thlêk ngial a. Chhûm leivâk avângin ka hmu fiah fak thei lo va. A piangphung chuan mi râp deuh tlat avângin amah en reng chung chuan pê 4/5 vêl chu ka hnung tawlh hmanin ka hria. Kir leh ngawt dâwn ila, ka țhiante an țìn zo tawh si. Ngaih țha lo tak chung chuan pen 2/3-a hnaihin ka han thlêk leh ngial a, a phianphung chu a ngai reng si. Chu mai a la ni lo, ka mak tih leh hlauh tizual êm êm ka la hmuh belh – hmêlhmai àwm rêng rêng ka hmu hauh lo, a mâm purh ni maiin ka hria.

Ka chhûngte han auh ngawt dâwnin mahnia lêng chhuak ngam inti kha ka ni tawh a, ka zak bawk si. Zak lo pawh ni ta tehrêng ila, chutiang zân thim thama mi mak danglam tak hmachhawn chunga awrâwl chhuah kha ka ngam tlat lo. Ka thaw pawh a pangngai aiin a zawi tawh hial zâwkin ka hria. Tichuan, ani che hek suh, kei che ngam bîk hek suh – kan inhmachhawn ta reng mai a. Rei ngial kan inhmachhawn hnuah pawh chuan a che âwm reng reng ka hmu miah lo va. A dinna a rem loh leh a hahthlâk dâwn tehrêng nên, han insiamrem pawh nei chuang lo hian a din ngaiin a ding zar mai a – chu chu ka mak tih leh ka hlauh tizualtu a la ni ta deuh deuh a. A hlau zâwk e ti lo chuan ka ning ta zâwk mah a. Heti rêng rêng chuan mu tûr pawhin inchhûng ka lût ngam dâwn lo tawp.

Ka hawi sawn hlek chuan mi rawn pan thut mai ang tih ngaihtuahna nên, ka mit ka la sawn ngam tawh si lo va, ka țhu hniam a, ka kutin lung ka dap ta ngawt mai a. Kuttum tia vêl ka zu dap fuh hlauh mai a. Ngam leh ngam lovin pên 3 vêlin ka hnaih leh hlek a. Ka hlauh vawm ta ngawt mai a. A lûah ngei ka vawm fuhin ka hria a, ka vawmna lung tla ri dap pawh ka hria. Na ti hmel a pu lo va, a che sawn bawk lova. A lu chu a sir tawn tawnah a thle ta bêk bêk duh chauh a. Na pawh a ti lo emaw ni le? Ka vawm hma aiin chuan ka hlauh a zual, ka invawmțhaih a ni ber e. Rang takin hnung lamah ka tawlhkîr a, lung rap hrualin ka la tlu zui. Ko bang nghêng chuan tho chhuak ngam tawh lovin ka țhu khur ta dar dar mai a.

Min rawn pan chuang lo va, a kalsawn chuang bawk si lo. Sona ka neih loh avângin eng tia rei chiah nge min tihkhaw tlai ka hre lo. Mahse, heti ringawt chuan kan inchaih tlaivâr thei mai ang. Ka inngaihtuah huaisen chawp a. Amah en reng chung chuan lung 4/5 vêl ka dap khâwm a. Awlsam taka vawm zung zung theih tûrin ka kawr hma lam chuan ka fûn khâwm a. Pakhat chu vawm mai theihin ka hum bawk a. Thih leh thih, ka luh mai chu a ngai a ni. Zawi tê tê chuan ka hnaih hlek hlek a. Kaițên thlen nân pên 10 vêl a la awm tih vêlah chuan ka en ngam tawh lo. Vawilehkhatah ka tlân ta thut a. A zâwn ka thlen dâwn chuan ka ngalrêkaha lo vuan chawt mai ang tih ngaihtuah chungin ka ke ka khai duh thawh khawp mai, ka hmul thi zu ding ur ur thei a! Ka lung fûn zinga pakhat tla ri rak chuan min tiphu lutuka kawngkhàr pawh hawn leh in chhûnga inkhawh luh ka rual nghâl a. Ka chhûngte chu an lo mut reh țhiap tawh avânginthaw dep depin khumah ka inthawlh zui ta a.

MUMANGAH LEH ZEL MAW:
Ka thil hmuh chuan ka ngaihtuahna a luah tlat a, ka muhil thei lawk lo va. Zing lamah chuan ka lo chhîng ve sek a. Ka mumangah chuan mi pakhat, chêr ruh êm êm mai, ârmawnghawlh ang maia chêr leh lu lawk deuh hian min lo ûm hrep mai a. A lû chu ka vawm tirha a thlêk ang khân a lo thle bek bek reng a. Țhahnem ka ngaih tehlul nên ka la tlân chak thei miah lo zui. Ka ke chu a man mai ang tih hlauhin sâng fû fûa khai zak zak zungin ka lo tlân a, ka hah ngei mai. In chhûngah ka lo tlân lût a. Nizâna a taka lung ka thlauh kha ka lo thlauh leh a. A ri rakah chuan ka hlauh lutuk ka zuang leh ta dâwrh mai a. Ka harh hlawl mai a.

THLAHRANG KA PHIN DARH:
Puan hnuai ațang chuan ka han bih dêk dêk a, ka nu zing tho hmun phiatin eng emaw a lo tihrîk ka lo mangphan a, ka lo inzuang harh a lo ni a. Kawngka lam chu ka thlir vang vang a. Ka ngaih rêng a la țha thei lo. Ka nu a tho tawh tho bawk a, tiin ka tho a; ți ru tak chung chuan kawngkhâr chu zîm têa hawngin ka nizâna a dinna chu ka va bik ta dêk dêk a. Awi awi awiiiiii…. ka thin a va han rim tak êm! Ka pa huan hungna huanpal bana a hman chu tan bun lohvin a lawr a. Chu ban vaw vêt chiah chuan buara chhia a lo inbât a, a chhîpah kan arder (artuina bâwm) a khaikhupin a lo intâr chu niin.

Ka tlân chhuak a. Buara chu kawmthlang huanah theh lûtin, arder chu sumhmunah ka theh lût ta rawk a. Ka thlahrâng hmuh ve chu leh. Tuma hriat loha thinrim leh zak ru veng veng chungin in chhûngah ka luhsan ta a.

Hlauhawm nia kan hriat tam zâwk hi kan ngaihtuahnaah a lo awm daih zâwk anih hi, arder leh buara chhia mai mai pawh kei, Zohrânga hian ka lo hmu hrâng zu nia le, tiin ka ngaihtuah rauh rauh a. Ka va han zak tak.

Aside | Posted on by | Tagged , , | Leave a comment

KA THLAHRANG HMUH KHA (True story)..by Zova Aineh

Pawnto rualah chuan a ruh chang pâwl kan ni ve tawh, nula rìm êm chu kan la ngam lo deuh. Chutih lai chuan kan vêngah Electric current kan la nei lo va. Thla êng kan làwm țhin hle. Thla a êna kan dam phawt chuan kan pawnto ngei bawk țhin. Kan in hi ka pawntopui țhinte in aia a han chhak fàl deuh avângin mahni chauha hawn a ngai țhin a. Ka hlaulêm lo.

Zan khat chu kan pawnto kan tui deuh nge ni, dâr 10:00 dâwnah kan țîn a. Zan dang ang bawkin kan in lam panin hmanhmawh takin ka zai chho leh rât rât a. Kan mitthla thiam theih nân kan in awm dân ka’n sawi hmasa ang e. Kan in hi a chung dî, a bang dâp a ni a. Kaițên (verandah ang deuh, mau pum phah) han chuan kai hnuah sumhmun (verandah chhûngkhung ang deuh) a awm leh a. Kan kaițèn hmawr ațang chuan huan hungna pal a awm nghal a. Huanpal chhûng lam hi a awih bung deuh bawk a.

THLAHRANG CHU:
Thla chu chhûmin a hliah deuh avângin fiah lo ruaia êngin, chhûn lei vâk a awm deuh chiai chiai bawk a. Hlam 20 dâwn vêla kan in ka thlen hma chuan kan kaițèn ațanga tawng hnih vêl leka hlaah chuan, huan pal chhûng lamah ni maiin ka hria, mi pakhat hi a lo ding zar mai a. Mi pakhat ding mai mai hlau rual chu ka ni tawh lo. Mahse, ka hmu chiah chu ka zai lai ka tàwp chawt a, ka ke pên pawh a tàwp ve nghâl chawt a, ka mi hmuh chu mi pakhat satliah a ni tlat lo.

A dàr a zuihin, a kum pial pet a. A nghâwng chu a têt phû lovin a sei thung a. A lu mawlh kha… a taksa leh a nghâwngphû lovin a lian a, a chhîp lah chu a zâwl dûrhin ka hmu tlat a. A dar pharh ai mahin a lu kha a lian zâwkin ka hria. Huan pal hmâwr leh a koki chu a inzâwl tâwk vêl avangin a nghâwng leh a lû chu huanpal hmâwr chung lamah a lawr zuah mai a. Kan huan chhûng awm dan ka hre chiang a. Huanpal bul leiseh chin ațanga huan chhûng lamah a awih bung deuh vut avângin huanpal nghêng chata rawn din chhuah chu mi pangngai tân chuan tha pêk fê pawhin han tih theih rual a ni lo. Chu bâkah chutiang taka rawn ding lawr thei tûr chuan feet 7 vêl tala sâng nih a ngai ang. Heng hi ka hmuh phat ațangin ka suangtuah thiam nghâl avângin ka mi hmuh chu mihring pangngai a ni hauh lo tih ka hria, ka tiril a fan tlat. THLAHRANG a ni chiangin ka hria.

Han lêt leh mai ka rilrûk nghâl a. Mahse, lêt leh tûrin ka hnungchhawn ngam mai hauh lo. Ka dinna ațang chuan kahan thlêk ngial a. Chhûm leivâk avângin ka hmu fiah fak thei lo va. A piangphung chuan mi râp deuh tlat avângin amah en reng chung chuan pê 4/5 vêl chu ka hnung tawlh hmanin ka hria. Kir leh ngawt dâwn ila, ka țhiante an țìn zo tawh si. Ngaih țha lo tak chung chuan pen 2/3-a hnaihin ka han thlêk leh ngial a, a phianphung chu a ngai reng si. Chu mai a la ni lo, ka mak tih leh hlauh tizual êm êm ka la hmuh belh – hmêlhmai àwm rêng rêng ka hmu hauh lo, a mâm purh ni maiin ka hria.

Ka chhûngte han auh ngawt dâwnin mahnia lêng chhuak ngam inti kha ka ni tawh a, ka zak bawk si. Zak lo pawh ni ta tehrêng ila, chutiang zân thim thama mi mak danglam tak hmachhawn chunga awrâwl chhuah kha ka ngam tlat lo. Ka thaw pawh a pangngai aiin a zawi tawh hial zâwkin ka hria. Tichuan, ani che hek suh, kei che ngam bîk hek suh – kan inhmachhawn ta reng mai a. Rei ngial kan inhmachhawn hnuah pawh chuan a che âwm reng reng ka hmu miah lo va. A dinna a rem loh leh a hahthlâk dâwn tehrêng nên, han insiamrem pawh nei chuang lo hian a din ngaiin a ding zar mai a – chu chu ka mak tih leh ka hlauh tizualtu a la ni ta deuh deuh a. A hlau zâwk e ti lo chuan ka ning ta zâwk mah a. Heti rêng rêng chuan mu tûr pawhin inchhûng ka lût ngam dâwn lo tawp.

Ka hawi sawn hlek chuan mi rawn pan thut mai ang tih ngaihtuahna nên, ka mit ka la sawn ngam tawh si lo va, ka țhu hniam a, ka kutin lung ka dap ta ngawt mai a. Kuttum tia vêl ka zu dap fuh hlauh mai a. Ngam leh ngam lovin pên 3 vêlin ka hnaih leh hlek a. Ka hlauh vawm ta ngawt mai a. A lûah ngei ka vawm fuhin ka hria a, ka vawmna lung tla ri dap pawh ka hria. Na ti hmel a pu lo va, a che sawn bawk lova. A lu chu a sir tawn tawnah a thle ta bêk bêk duh chauh a. Na pawh a ti lo emaw ni le? Ka vawm hma aiin chuan ka hlauh a zual, ka invawmțhaih a ni ber e. Rang takin hnung lamah ka tawlhkîr a, lung rap hrualin ka la tlu zui. Ko bang nghêng chuan tho chhuak ngam tawh lovin ka țhu khur ta dar dar mai a.

Min rawn pan chuang lo va, a kalsawn chuang bawk si lo. Sona ka neih loh avângin eng tia rei chiah nge min tihkhaw tlai ka hre lo. Mahse, heti ringawt chuan kan inchaih tlaivâr thei mai ang. Ka inngaihtuah huaisen chawp a. Amah en reng chung chuan lung 4/5 vêl ka dap khâwm a. Awlsam taka vawm zung zung theih tûrin ka kawr hma lam chuan ka fûn khâwm a. Pakhat chu vawm mai theihin ka hum bawk a. Thih leh thih, ka luh mai chu a ngai a ni. Zawi tê tê chuan ka hnaih hlek hlek a. Kaițên thlen nân pên 10 vêl a la awm tih vêlah chuan ka en ngam tawh lo. Vawilehkhatah ka tlân ta thut a. A zâwn ka thlen dâwn chuan ka ngalrêkaha lo vuan chawt mai ang tih ngaihtuah chungin ka ke ka khai duh thawh khawp mai, ka hmul thi zu ding ur ur thei a! Ka lung fûn zinga pakhat tla ri rak chuan min tiphu lutuka kawngkhàr pawh hawn leh in chhûnga inkhawh luh ka rual nghâl a. Ka chhûngte chu an lo mut reh țhiap tawh avânginthaw dep depin khumah ka inthawlh zui ta a.

MUMANGAH LEH ZEL MAW:
Ka thil hmuh chuan ka ngaihtuahna a luah tlat a, ka muhil thei lawk lo va. Zing lamah chuan ka lo chhîng ve sek a. Ka mumangah chuan mi pakhat, chêr ruh êm êm mai, ârmawnghawlh ang maia chêr leh lu lawk deuh hian min lo ûm hrep mai a. A lû chu ka vawm tirha a thlêk ang khân a lo thle bek bek reng a. Țhahnem ka ngaih tehlul nên ka la tlân chak thei miah lo zui. Ka ke chu a man mai ang tih hlauhin sâng fû fûa khai zak zak zungin ka lo tlân a, ka hah ngei mai. In chhûngah ka lo tlân lût a. Nizâna a taka lung ka thlauh kha ka lo thlauh leh a. A ri rakah chuan ka hlauh lutuk ka zuang leh ta dâwrh mai a. Ka harh hlawl mai a.

THLAHRANG KA PHIN DARH:
Puan hnuai ațang chuan ka han bih dêk dêk a, ka nu zing tho hmun phiatin eng emaw a lo tihrîk ka lo mangphan a, ka lo inzuang harh a lo ni a. Kawngka lam chu ka thlir vang vang a. Ka ngaih rêng a la țha thei lo. Ka nu a tho tawh tho bawk a, tiin ka tho a; ți ru tak chung chuan kawngkhâr chu zîm têa hawngin ka nizâna a dinna chu ka va bik ta dêk dêk a. Awi awi awiiiiii…. ka thin a va han rim tak êm! Ka pa huan hungna huanpal bana a hman chu tan bun lohvin a lawr a. Chu ban vaw vêt chiah chuan buara chhia a lo inbât a, a chhîpah kan arder (artuina bâwm) a khaikhupin a lo intâr chu niin.

Ka tlân chhuak a. Buara chu kawmthlang huanah theh lûtin, arder chu sumhmunah ka theh lût ta rawk a. Ka thlahrâng hmuh ve chu leh. Tuma hriat loha thinrim leh zak ru veng veng chungin in chhûngah ka luhsan ta a.

Hlauhawm nia kan hriat tam zâwk hi kan ngaihtuahnaah a lo awm daih zâwk anih hi, arder leh buara chhia mai mai pawh kei, Zohrânga hian ka lo hmu hrâng zu nia le, tiin ka ngaihtuah rauh rauh a. Ka va han zak tak.

Aside | Posted on by | Tagged , , | Leave a comment

AFRICA RAMA RAMSA CHANCHIN THENKHATTE by Apuia Tochhawng

Baboon hi zawng family kan tih zinga a lian ber pawl an ni a, an hmui hi vawk hmui nen a inang deuh a, an hmul hi a buang uk a ni a, an nghawng vela hmul chu an taksa dangahmulte aiin a hraw bik a, an chakin thahrui an ngah em em mai a, ha hriam tak an nei a, chaw atan chuan theirah leh sa an ring deuh ber a, Baboon te hi koh dan thenkhatah chuan Cape Baboon an ti bawk.

Baboon pa ai hian a nu hi an te bik hle a, a tlangpuiin kg 12 atanga 25 inkar an ni a, a pa erawh chu kg 30 atanga 45 vel an ni tlangpui thin. A huhoa khawsa an ni a, lal dan indawt an nei ve thlap a, mihring ang maiin inhmangaihna an nei lian hle a, Baboon zingah khan fahrah an awm chuan a nu dangin an enkawl ve mai thin. A pui chuan a fa adopt chu a bulah muttirin Baboon dangten an tiduhdah tur a veng a, ei leh in thlengin an hrai puar liah thin.

A nu-ah hian a nu huai ber leh lalber fanu chuan a lo puitlinah a nu ai a rawn awh ve mai a, a pa erawh chu inthlahchhawna lal lam ni loin a huai ber leh a chak ber kha lalber chu a ni mai a, a pa huai ber kha midangin an rawn luahlan a nih chuan lal hmasa fa note an awm chuan an that mai thin. Hetianga lal hmasa thlah lal aiawhin an thah thin hi sakei pawhin an ching hle.

Baboon te hi sakhi te, Wildebeest te leh zebra te nena ram intawma tlaho dual dual an ni a, hetia an khawsak ho hian chhan tha deuh mai a lo nei reng a, Baboon hi thingzara khawsa a nih avangin sakeibaknei emaw ramsa hlauhawm lo kal a hmuh chuan a khêk chiam mai a, ramsa dang tan ralkhel dar tha tak a lo ni a, chutiang bawkin sakhi pawhin ramsa hlauhawm a hmuh chuan a hûk dar dar mai thin a, ramsa dang an lo inralrin phah thin.

AFRICAN WILD DOG
Khawvela sa pel thiam bera mi tam takin an sawi thin African Wild Dog hi A scientific name chu Lycaon Pictus tih a ni a, ui nen hian chhungkaw khat an ni.

A huhoa awm chi an ni a, ho khatah hian 15 atanga 30 vel an awm thin a, ho khatah hian a nu zingah a upa ber chu a lal ber a, a chhan chu a pui ber a ni miau a, mak takin a pui chauh lo chuan no an nei ngai lo. No an neih hian vawikhatah 10 bawr vel an hring thin a, a pa zingah chuan a chak leh huai ber a lal ber thung.

Sakeibaknei leh hyena te nen hian an inhal hle a, sakeibaknei hian a tam thei ang ber Wild Dog note chu seh hlum a tum thin a, hei vang hian sa an pel nikhua pawhin a pui chauh dah loin ralvengtu a pa dang an dah ve thin a, ralvengtute chu sapeltute chuan theihnghilh bik mai lovin an sa seh sa chu an rawn hawn ve thin a, an sa seh kha thial chip loin an dawlh a, an buk an rawn thlenah an luak chhuak leh a, chu chu ralvengtute chuan an lo ei ve tawh mai thin a ni. Hyena nen hian inmalbeihah chuan hyena an chak zawk a, mahse wild dog hi an tanrual thiam avang leh an tam zawk tlat avangin hyena te hian an ngam meuh lo. Sakeibaknei leh hyena te hian keite te ramsa dang sa seh sa te hi an chhuhsak thei vek a, mahse wild dog chauh hi an sa seh sa an chhuhsak thei lo tlat nia! A chhan chu midangin sa an ei lai khan ralvengtu an lo dah a, chutiang chuan an in-ei chhawk liam liam thin a ni.

Wild dog puitling hi kg 36 vel a ni tlangpui a, inches 30 a sang, inches 18 vela sei an ni a, thla 14 vela upa an nih hian sa an pel chho ve tan a, kum khat leh a chanve vel an nih chuan an puitling tawh hle a ni. Darkar khata kilometre 60 vela chakin an tlan thei a, an tha a fei em em mai a, sazuk leh zebra an um chang hian umpha lo deuh mahse an um ngar ngar thei a, an chauh rak thlengin an um mai a, an chauh tawpah an zuan thlu leh nge nge thin.

Sa an han pêl hian chhun engah an pel deuh ber a, zana an pel pawh hian zan thla eng hnuaiah an pêl thin a, ramsa rual zinga a chaklo ber an thlang chat a, an lalber chuan a um veleh an umzui dur dur a, an sa seh chu seh hlum loin a nung chung ngatin an ei mai thin a, hei vang hian ramsa nunrawng taka chhiar an nih phah.

Ramsa damlo leh chaklo deuh hlir an seh thin avangin Africa rama ramsa, hri tha lo vei leh hrisel lo thianfaitu tha tak an ni.

HYENA
Tanzania ram dawithiam te’n ui anga an vulh thin, a note an ruk chhuah a, an khawi fin thin Hyena hi ramsa danglam tak khawvela ramsa zinga bal ber leh khabe chak ber niin an sawi thin.

Africa rama hnam kawlhsen ber zinga Maasai hnam ho chuan mitthi an neih chuan phum emaw hal emaw ti ve lovin khaw pawnah ruang an dah chhuak a, Hyena ei turin an hnutchhiah tawp mai thin bawk.

Hyena te hian mihring sa ei an ching hle a, kum 1960 vela Sudan ram a buai vak tum khan sipai te’n an kahhlum ruang te chu an ei nasa hle a, an ei nasat vang ni maw Sudan ram buai a tawp hnu-ah pawh mihring seh tumin an bei fo mai a, seh hlum lah an ngah narawh e. Sudan sawrkar pawhin a suat phah ringawt a ni.

A pianphung pawh hi a nalh tehchiam lo hle a, a mawng lamah a zuih tut a, a ke hma lam a sang zawk a, a hmeltha tehchiam si lo a, ramsa duhawma sawi a ni ngai lo. Mak tak maiin a nu serh leh a pa serh hi a inang em em mai a, a nu leh pa hriat hran a harsa hle, African hnam mawl ho phei chuan a nu leh pa angin a insiam danglam thei an ti thin. Ramsa dang hi chu a nu aiin a pa an lianin an hrawl zawk a, hyena erawh hi chu a nu an hrawl zawk a, pound li vel zetin an rit zawk tlangpui thin. A huai pawh an huai zawk bawk. A tlangpui thuin hyena te hi kg 70 atanga 77 bawr vela rit an ni tlangpui thin.

Hyena te hian ramsa an pel hian a huhoin an pel thin a, an sa pel an mana an han ei chu an inhuphurh tawn ve hle mai thin. Mahse an insual buai ve ngai lo thung a, ei tam loh hlauin an dawlh zung zung a, Zebra te lek lek chu minute 30 velah an ei zo barh thei. An sa seh reng reng hi an ei bang ve ngai meuh lo. A hmul, a ruh chenin an ei fai leuh zel thin.

An fin pakharna em em mai chu sa an seh hian ramsa dangin an sa seh an rawn chuhpui loh nan hlau mangang hmel em emin an hram chiam chiam thin a, chu chu ramsa dang chuan sa hlauhawm a awm nia ngaiin an inthiar fihlim ta thin a, thlamuang takin an sa seh chu an ei ta thin a ni.

Hyena ek hi vut rawng ang hian a paw thuk thin a, a chhan chu an sa seh hi a ruh nen lama an ei zawh vek vang niin an sawi.

Hyena te hian no pahnih atanga pali vel an nei tlangpui a, ransa leh ramsa no dang reng reng hi an mit an meng sa ngai lo a. Hyena no te hi chu an mit a keu sa nghal thin a, thla 18 an tlin thlengin an chawm thin. An no-te hi sakeibakneiin a seh hlum sak thin.

Pukah an cheng a, hlet tam tak an nei a, hlet an siam hnem thei hle a, sang chuang te an siam thei. Heti taka hlet an siam hnem nachhan chu an hmelma keite leh sakeibaknei te laka an inhumhim nan a ni deuh ber.

An khabe tha hi a chak em em mai a, zukchal lian tha tak tak pawh an bawp te pawh an pet thla hlawk hlawk thei a, sakei ai mahin an seh pawh a na niin an sawi. An dawhthei em em mai bawk a, riltam em em chung pawhin an sa seh tur hnu pawh mel tam taka hla pawh an chhui peih! Borgia zungbun thawnthu bu-ah pawh kan hmuh kha. Fennel-a a seh dan kha kan hria ang.

Khawi fin hnu-ah chuan ui ai mahin a khawi fin theih niin an sawi bawk. Movies-ah pawh an chhawr tangkai dan atangin an fin zia chu a lang chiang awm e. Mahse ramsa inthlahrung leh inkiltawih tak an nih avangin khawi fin leh khawi ngam an harsa hle thung a ni.

Chhun engah chuan mihring an hlau hle a, zanah erawh chuan an inthlak hlawk thin. Mihring seh ching tam tak hian khaw pawnah khua an nghak thim te te a, pawna awm apiang chu an bei hmiah hmiah zel a, Uganda, Mozambique leh Ethiopia ah te an hrang zual.

Hyena suattu hi sakeibaknei an ni a, hyena thih chhan zaa 70 vel hi sakeibaknei seh hlum vang niin an ngai.

Hyena te hian zunna leh ekna hmun bik an nei a, he’ng an ekna hmun te hi an ramri chhinchhiah nan an hmang a, an ram hauh an tina hle. An pawlho zingah hian ram vengtu bik an awm thlap mai bawk nia!

Maasai hnam te hian miruang hyena ei tura an dah hian hyena te hian ei duh loh an nei thin a, hyena ei duh loh mitthi ruang chu diklohna engemaw tak neiah an ngai a, mitthi chhungte chu khawtlangin an thinhrik phah hial thin. Chutianga thinhrik nih an duh bik loh avang chuan mitthi ruang chu hyena ei atana itawm takin an sawngbawl hmasa phawt thin.

Aside | Posted on by | Tagged , , | Leave a comment

US-AH UNEMPLOYMENT RATE A HNIAM CHHO TA: TRUMP ADMIN A CHE THA ZEL ANG EM?

US Federal Economist te chuan Zirtawpni khan, US-ah unemployment rate chu thla 16 chhunga a tlakhniam ber tum a thleng niin an sawi a, The Washington Post chanchinbu chuan May thla chhungin jobs 138,000 awma sawiin, mahse, nikuma 180,000 kai erawh a pha lo, a ti. Unemployment rate hi 4.% zetin a hniam a ni. Dow Jones pawhin Industrial avarage hi 62% a tling, a ti. President Trump chuan a kaihhruaina hnuaiah, “US economy boom” awm turin a lo sawi tawh a, heng atan hian infrastructure spending, health-care overhaul leh tax cuts a sawi mawi thin a ni.

Keini Mizoram State ve hi kum 5-10 an lal hnuah te hian hna (job) engzatnge an siam ve tawh aw? Hydro-Projects kan neih thinte (Kau-Tlabung etc. tiamin) tihlawhtling ve thin ila chuan, hna (job) thawh tur a siam phah ve mai thei asin le? Mahse, nuai za tel sen hnuah kan ti pamtul leh si thin a! Poltical party tin te lo in enfiah teh u.

Party worker te pawh pu chuam te fak chiam chiama, mahni rak raka rak kual mai mai lovin, “Ram leh hnam tana” an tihthat te han puang zel teh u. Fak tlak leh chawimawi tlak fakin, chawimawi thiam i zir ang u.

US-a ka thian pa chuan, “Pu Trumpuia chu hei a tha dawn khawp mai. Tunhmaa hna vang tia hna (job) thawh tur hmuh loh kha a awm ta meuh lo. Company hotute kan inah lo kalin, hna thawk turin min rawn sawm ta hial mai” a ti. I lo thlir zel ang

Author : Ct Lalrinawma    

Aside | Posted on by | Tagged , , | Leave a comment